حسين مير حيدر

38

معارف گياهى ( فارسى )

اين گياه بومى امريكاى حارّه ، مكزيك و پرو مىباشد و در قرن پانزدهم به اروپا ، چين و بعدها به ساير مناطق دنيا منتقل شده است . در ايران در باغچه‌ها به عنوان گياه زينتى كاشته مىشود . تركيبات شيميايى در گياه لاله‌عباسى آلكالوئيد تريگونلين « 1 » وجود دارد . [ G . I . M . P ] در گلهاى گياه مادهء قرمزرنگى وجود دارد كه سابقا در چين به جاى نوعى روژ بانوان براى آرايش مصرف مىكردند . ريشه و دانه‌هاى گياه سمّى است [ اوكايه ] . خواص - كاربرد در هند از ريشهء گياه 3 - 2 ساله كه به رنگ قهوه‌اى است به عنوان مليّن مزاج و افزايندهء نيروى جنسى مصرف مىشود . از برگهاى له‌شدهء آن براى التيام زخم و رسانيدن دمل و تحليل ورم ، جوش ، كورك و همچنين براى رفع آماس بافت هم‌بند زير جلد « 2 » و رفع عفونت چركى به نام داخس كه دور انگشت دست ايجاد مىشود و به انگليسى ويتلا « 3 » ناميده مىشود استفاده مىكنند . [ G . I . M . P ] در موارد فوق به جاى له شدهء برگ ممكن است از عصارهء برگهاى آن نيز استفاده شود . اگر 4 - 2 گرم گرد ريشهء آن را در چاى ريخته بخورند و يا به صورت گرد مخلوط با قند ساييده و خورده شود مسهل است و در برخى موارد اثر كرم‌كش شكم نيز دارد . ممكن است 8 - 4 گرم نيم‌كوب ريشهء گياه را در 150 گرم سوپ گوشت جوجه يا آب گوشت معمولى داخل كرده و بخورند آثار دارويى فوق را منعكس خواهد كرد . توجه شود كه ريشه و تخم اين گياه با داشتن آلكالوئيد سمّى است و بايد در خوردن آن احتياط شود و بيش از مقدار مجاز خورده نشود و ضمنا با نظارت پزشك باشد . در چين از ريشهء آن به عنوان مليّن مزاج استفاده مىشود و شيرهء برگهاى گياه را روى زخم مىمالند و جوشاندهء برگها را روى آبسه‌ها مىريزند [ هاو ] . برگها و

--> ( 1 ) . Trigonelline ( 2 ) . Phlegmon ( 3 ) . Whitlow